فشارسنج عقربهای یا آنِروئید (Aneroid)، یکی از دقیقترین ابزارهای اندازهگیری فشار خون است که سالهاست در مطب پزشکان، درمانگاهها و حتی خانهها استفاده میشود. این دستگاه بدون نیاز به باتری یا برق کار میکند و اگر درست استفاده شود، دقتی قابلرقابت با دستگاههای دیجیتال دارد.
در این مقاله، همه چیزهایی را که باید درباره فشارسنج عقربهای بدانید، آوردهایم: از روش صحیح استفاده گرفته تا نگهداری، تشخیص خرابی و پاسخ به پرسشهای رایج کاربران.
فشارسنج عقربهای چیست و از چه اجزایی تشکیل شده؟
فشارسنج عقربهای از چند بخش اصلی تشکیل شده است:
- کاف یا بازوبند: بخش پارچهای که دور بازو بسته میشود و با باد شدن، شریان را فشرده میکند.
- پوار (پمپ دستی): توپی لاستیکی که با فشار دادن آن، هوا به داخل کاف وارد میشود.
- مانومتر (عقربهنما): صفحهای با عقربه که فشار را بر حسب میلیمتر جیوه (mmHg) نشان میدهد.
- دریچه تنظیم هوا: پیچی که با باز کردن آن، هوا بهآرامی از کاف خارج میشود.
- گوشی پزشکی (در برخی مدلها بهصورت جداگانه): برای شنیدن صداهای قلبی هنگام اندازهگیری.
فشارسنج عقربهای برای چه کسانی مناسب است؟
این دستگاه مناسب افرادی است که:
- دنبال دقت بالا هستند
- از دانش و مهارت اولیه برای استفاده صحیح برخوردارند
- یا مراقبین بهداشتی، پرستاران، پزشکان یا اعضای خانواده آنها هستند
اگر مهارت استفاده از گوشی پزشکی و خواندن عقربه را دارید یا میخواهید یاد بگیرید، این دستگاه انتخاب مناسبی است.
آموزش کامل فشار گرفتن با فشارسنج عقربهای
گامبهگام:
- آمادهسازی فرد و محیط
فرد باید ۵ دقیقه استراحت کرده باشد، در محیطی آرام بنشیند و بازو در سطح قلب قرار گیرد. - بستن کاف
کاف را حدود ۲ تا ۳ سانتیمتر بالاتر از آرنج ببندید. مطمئن شوید محکم اما نه خیلی سفت باشد. - گذاشتن گوشی پزشکی
دیافراگم گوشی را روی شریان بازویی (محل نبض داخل آرنج) بگذارید. فشار ندهید. - پمپ کردن هوا
با پوار، کاف را باد کنید تا حدود ۳۰–۴۰ میلیمتر جیوه بالاتر از فشار معمول (مثلاً تا ۱۶۰ mmHg). - رهاسازی هوا
پیچ هوا را کمی باز کنید تا عقربه با سرعت ۲ تا ۳ mmHg در ثانیه پایین بیاید. - شنیدن صداها و خواندن عددها
- اولین صدایی که میشنوید: فشار سیستول (فشار بالا)
- وقتی صدا قطع میشود: فشار دیاستول (فشار پایین)
- ثبت نتیجه
مثلاً: ۱۲۸ روی ۸۴ میلیمتر جیوه
سؤالات رایج درباره فشارسنج عقربهای
۱. فشارسنج عقربهای چقدر دقیق است؟
اگر درست استفاده شود، دقت آن بسیار بالاست و حتی مرجع اندازهگیری در پزشکی محسوب میشود.
۲. چه زمانی باید دستگاه را کالیبره کنم؟
اگر عقربه هنگام خاموش بودن روی صفر نیست، یا سالانه بیش از ۵۰۰ بار استفاده میشود، بهتر است هر سال یکبار کالیبره شود.
۳. اگر هوا از کاف یا پوار نشت کند چه کنم؟
در این حالت احتمالاً کاف یا پوار خراب شدهاند. نیازی به تعویض کل دستگاه نیست؛ میتوانید قطعات یدکی تهیه و جایگزین کنید.
۴. استفاده از گوشی پزشکی ضروری است؟
بله، برای تشخیص دقیق صدای ضربان قلب هنگام آزادسازی فشار، باید از گوشی پزشکی استفاده شود.
آیا قطعات فشارسنج عقربهای خراب میشوند؟
بله، با گذشت زمان و استفاده مکرر، کاف و پوار ممکن است دچار فرسودگی، نشتی یا پارگی شوند.
علائم خرابی کاف:
- نشت هوا
- پارگی روکش
- شلشدن محل اتصال لوله
علائم خرابی پوار:
- سخت پمپ شدن
- نشت هوا
- خرابی دریچه تخلیه هوا
♻️ آیا میتوان قطعات را تعویض کرد؟
بله، کاف و پوار فشارسنجهای عقربهای قابل تعویض هستند و یدک آنها در بازار موجود است. هنگام خرید کاف یا پوار جدید به نکات زیر دقت کنید:
- سایز بازو
- کیفیت پارچه و لاستیک داخلی
- سازگاری اتصال لوله با مانومتر
با تعویض این قطعات، میتوانید عمر مفید دستگاه را بدون هزینه زیاد افزایش دهید.
✅ جمعبندی
فشارسنج عقربهای انتخابی عالی برای کسانی است که به دقت بالا اهمیت میدهند و توانایی کار با دستگاه را دارند. اگر بهدرستی استفاده شود، میتواند سالها برایتان کار کند. در صورت خرابی کاف یا پوار نیز، نیازی به تعویض کامل دستگاه نیست، زیرا این قطعات بهراحتی در دسترس هستند.
اگر قصد خرید فشارسنج عقربهای دارید یا نیاز به قطعات یدکی مثل کاف، پوار یا گوشی پزشکی دارید، مجموعه دکتر مهندس با محصولات متنوع و قیمت مناسب در کنار شماست.
