⭐ شقاق سینه چیست؟ | از علت تا درمان زخم نوک پستان
شقاق سینه (Nipple Fissure) یکی از دردناکترین مشکلات دوران شیردهی است و بسیاری از مادران در هفتههای اول با آن روبهرو میشوند.
این مشکل زمانی ایجاد میشود که پوست نوک سینه دچار ترک، زخم، خشکی یا بریدگی شود و شیر دادن را برای مادر بسیار دردناک و گاهی غیرممکن کند.
خبر خوب این است که شقاق سینه قابل درمان است و با مراقبتهای درست میتوان بهسرعت درد را کاهش داد و از بازگشت آن جلوگیری کرد.
در این مقاله از پایگاه سلامت دکتر مهندس، بهطور کامل به علتها، علائم، روشهای پیشگیری و بهترین درمانهای شقاق سینه میپردازیم.
💢 شقاق سینه چه شکلی است؟
شقاق سینه میتواند به شکلهای زیر باشد:
- ترکهای سطحی روی نوک سینه
- خشکی شدید و پوستهپوسته شدن
- زخمهای باز یا نقاط خونریزی
- درد تیرکشنده هنگام مکیدن نوزاد
- خونآمدن در بعضی موارد
این مشکل معمولاً در مادران نخستزا و در روزهای اول شیردهی بیشتر دیده میشود.
🔍 علتهای اصلی شقاق سینه
شقاق معمولاً نتیجهی مکیدن اشتباه نوزاد یا مراقبت نامناسب از پوست نوک پستان است. مهمترین علتها عبارتاند از:
✔ ۱. وضعیت اشتباه شیردهی
اگر دهان نوزاد بهطور کامل هالهی سینه را نگیرد، فشار زیادی روی نوک سینه وارد میشود.
✔ ۲. خشک شدن بیش از حد نوک سینه
تماس مستقیم با هوا، شستشوی زیاد یا باقی ماندن شیر روی پوست، باعث خشکی و ترک میشود.
✔ ۳. خیس ماندن طولانیمدت
استفاده زیاد از پد سینه بدون تعویض یا رطوبت شیر باعث تحریک پوستی میشود.
✔ ۴. زبانبند (Tongue-tie) در نوزاد
نوزادانی که مشکل زبانبند دارند، مکیدن نامناسب انجام میدهند.
✔ ۵. کاهش ناگهانی شیر یا مکیدن طولانی
اگر نوزاد مدت طولانی بدون وقفه شیر بخورد، فشار زیاد روی نوک سینه ایجاد میشود.
⚠️ علائم شقاق سینه
- درد شدید در شروع شیر دادن
- سوزش یا تیر کشیدن بعد از شیردهی
- ترک یا خطوط قرمز روی نوک سینه
- زخم و خونریزی
- حساسیت شدید به تماس
اگر این علائم درمان نشوند، ممکن است به عفونت نوک سینه (ماستیت) تبدیل شوند.
🛡 پیشگیری از شقاق سینه
پیشگیری همیشه از درمان راحتتر است. برای جلوگیری از شقاق توصیه میشود:
✔ ۱. گرفتن صحیح سینه توسط نوزاد
دهان نوزاد باید تمام هاله سینه را بگیرد، نه فقط نوک را.
✔ ۲. تغییر پوزیشن شیردهی
مادر نباید در هر وعده شیردهی فقط در یک حالت باشد.
✔ ۳. خشک نکردن نوک سینه با صابون
شستن بیش از حد باعث خشکی و ترک میشود.
✔ ۴. استفاده از پد سینه با تعویض منظم
پد سینه باید ضدحساسیت و قابل تنفس باشد.
✔ ۵. استفاده از کرمهای محافظ نوک سینه
کرم لانولین خالص از بهترین انتخابها برای مادران شیرده است.
⭐ بهترین درمانهای شقاق سینه (کاملاً کاربردی)
در این بخش روشهایی را معرفی میکنم که مادران میتوانند بهصورت واقعی از آنها نتیجه بگیرند.
🔹 ۱. اصلاح فوری وضعیت شیردهی (مهمترین قدم)
برای درمان سریع شقاق، اولین قدم اصلاح شیردهی است.
نوزاد باید:
- دهان را کاملاً باز کند
- بخش بزرگی از هاله را بگیرد
- لبها به بیرون برگردند (حالت ماهی)
در صورت شک، یک مشاور شیردهی میتواند کمک بزرگی باشد.
🔹 ۲. استفاده از کرم ترمیمکننده نوک سینه
استفاده از کرمهای مخصوص مادران شیرده مانند:
- لانولین خالص
- کرمهای ترمیمکننده طبیعی
- کرم ضدترک مخصوص شقاق
این کرمها:
- فوری درد را کم میکنند
- ترکها را ترمیم میکنند
- پوست را نرم و محافظتشده نگه میدارند
این محصولات در فروشگاه دکتر مهندس موجودند.
🔹 ۳. کمپرس سرد بعد از شیردهی
کمپرس سرد باعث کاهش التهاب و درد میشود.
🔹 ۴. زمان دادن بین جلسات شیردهی (در صورت درد شدید)
گاهی لازم است مادر برای ۲–۳ وعده از شیردوش استفاده کند تا به نوک سینه استراحت دهد.
شیردوش برقی یا دستی باعث میشود بدون درد، شیر تخلیه شود.
(در سایت دکتر مهندس انواع شیردوش برقی و دستی موجود است.)
🔹 ۵. استفاده از شیلد سینه در زمانهای لازم
اگر درد غیرقابل تحمل است یا زخم باز وجود دارد، شیلد سینه کمک میکند:
- پوست آسیبدیده در تماس مستقیم با دهان نوزاد نباشد
- درد کمتر شود
- روند ترمیم سریعتر شود
این وسیله موقت است و نباید دائمی استفاده شود.
🔹 ۶. درمان با شیر مادر (روش طبیعی)
چند قطره شیر مادر روی محل شقاق:
- ضدباکتری است
- پوست را نرم میکند
- به ترمیم کمک میکند
این روش بسیار ساده اما مؤثر است.
🔹 ۷. استفاده از پد سینه نرم و ضدحساسیت
پدهای سینه با کیفیت باعث میشوند:
- نوک سینه خشک بماند
- اصطکاک کمتر شود
- التهاب سریعتر کاهش یابد
در فروشگاه دکتر مهندس انواع پدهای سینه نرم و تنفسی موجود است.
🔹 ۸. هواخوری نوک سینه
هر روز چند دقیقه نوک سینه را در هوای آزاد قرار دهید تا خشک شود و ترمیم سریعتر شود.
🔥 خطر عفونت در شقاق سینه
اگر شقاق بهموقع درمان نشود، ممکن است به ماستیت (عفونت سینه) تبدیل شود.
علائم عفونت:
- تب
- قرمزی گرم و دردناک
- ورم
- درد شدید
- احساس بیماری
در این موارد باید فوراً به پزشک مراجعه شود.
🟦 کلام آخر | شقاق سینه قابل درمان و قابل پیشگیری است
شقاق یکی از مشکلات رایج اما کاملاً قابل کنترل در دوران شیردهی است.
با رعایت اصول صحیح شیردهی و استفاده از محصولات مراقبتی:
- کرم ترمیمکننده
- پد سینه ضدحساسیت
- شیلد سینه
- شیردوش مناسب
میتوانید درد را کاهش دهید و بهسرعت زخمها را درمان کنید.
پایگاه سلامت دکتر مهندس مجموعهای از محصولات تخصصی برای مراقبت از نوک سینه مادران شیرده را ارائه میدهد تا این دوران برای مادر آسانتر و بدون درد باشد.
