از بین بردن جای بخیه و زخم – کشیدن بخیه و مراقبتهای پس از آن
بهت میدهم؛ هم برای کاربر مفید است، هم میتوانی در بخشهای مختلف، محصولات مراقبت از زخم و پوست فروشگاه «پایگاه سلامت دکتر مهندس» را معرفی کنی (بدون نیاز به لینک).
⚠️ یک نکته مهم قبل از شروع:
کشیدن بخیه یک کار پزشکی است و باید توسط پزشک یا پرستار انجام شود.
من در این مقاله توضیح میدهم چه اتفاقی میافتد و مراحل کلی چگونه است تا بیمار آگاه باشد؛ اما بههیچوجه توصیه نمیشود که کسی در خانه بدون آموزش و ابزار استریل، بخیه را خودش بکشد.
🧵 بخیه چیست و چرا روی پوست رد میاندازد؟
وقتی پوست بر اثر جراحی، بریدگی عمیق یا سانحه باز میشود، برای نزدیک کردن لبههای زخم و ترمیم بهتر، از بخیه (Suture) استفاده میشود. بخیهها کمک میکنند:
- لبههای زخم کنار هم قرار بگیرند
- خونریزی کنترل شود
- احتمال عفونت کمتر شود
- اسکار (جای زخم) کمتر و منظمتر ایجاد شود
اما خود بخیه هم اگر درست مراقبت نشود، میتواند رد بدشکل روی پوست بگذارد؛ بهخصوص اگر:
- زخم عفونی شود
- بخیه زودتر یا دیرتر از زمان لازم کشیده شود
- فشار و کشش زیادی روی محل زخم باشد
- پوست فرد مستعد اسکار برجسته (کلوئید) باشد
⏰ چه زمانی باید بخیه کشیده شود؟
زمان کشیدن بخیه به محل زخم، سن بیمار و وضعیت پوست بستگی دارد، اما معمولاً حدود:
- صورت: ۵–۷ روز
- گردن: ۷ روز
- شکم و بدن: ۱۰–۱۴ روز
- دست و پا: ۱۰–۱۴ روز
- مفاصل (مثل زانو): ۱۴ روز یا بیشتر
پزشک بر اساس ظاهر زخم تصمیم میگیرد.
اگر بخیه دیر کشیده شود، ممکن است:
- رد بخیه (جای نخ) روی پوست بیفتد
- پوست اطراف نخ زخم شود
- التهاب ایجاد شود
و اگر خیلی زود کشیده شود، ممکن است لبه زخم باز شود.
🩺 آیا میتوان بخیه را در منزل کشید؟
از نظر علمی و ایمنی، توصیه نمیشود که فرد خودش یا یکی از اعضای خانواده در خانه بخیه را بکشد، چون:
- محیط استریل نیست
- احتمال عفونت بالاست
- ممکن است بخشی از نخ داخل پوست باقی بماند
- ممکن است زخم کامل جوش نخورده باشد و باز شود
✅ بهترین کار:
کشیدن بخیه توسط پزشک، پرستار یا در درمانگاه انجام شود. این کار معمولاً خیلی سریع و با درد بسیار کم انجام میشود.
✂️ کشیدن بخیه چگونه انجام میشود؟ (برای آگاهی بیمار، نه آموزش خوددرمانی)
در این بخش، مراحل را برای آگاهی بیمار توضیح میدهم تا بداند در مطب/درمانگاه چه اتفاقی میافتد:
- معاینه زخم
- پزشک ظاهر زخم را بررسی میکند:
- لبهها به هم چسبیدهاند یا نه
- قرمزی، ترشح، تورم یا درد غیرطبیعی وجود دارد یا نه
- پزشک ظاهر زخم را بررسی میکند:
- تمیز کردن محل بخیه
- اطراف زخم با محلول ضدعفونی (مثل محلول حاوی کلرهگزیدین یا نرمال سالین) تمیز میشود.
- اگر دلمههای خشک روی نخها وجود داشته باشد، با گاز مرطوب نرم میشوند.
- استفاده از ابزار استریل
- از قیچی یا تیغ بخیهبر مخصوص و پنس (موچین پزشکی) استفاده میشود.
- همه ابزارها استریل هستند.
- جدا کردن هر بخیه
- پزشک نخ را با پنس کمی بالا میآورد.
- با قیچی مخصوص، نخ در نقطهای نزدیک سطح پوست بریده میشود.
- سپس نخ بهآرامی از جهت خروج، بیرون کشیده میشود.
- هدف این است که قسمت آلودهی روی پوست وارد داخل پوست نشود.
- تکرار برای همه بخیهها
- این کار برای تکتک بخیهها انجام میشود.
- معمولاً بیمار احساس «کشیدگی و کمی سوزش خفیف» دارد، ولی قابل تحمل است.
- ارزیابی نهایی و پانسمان سبک
- بعد از کشیدن بخیهها، دوباره محل زخم بررسی میشود.
- در بسیاری موارد، یک پانسمان سبک یا چسب نواری (استریاستریپ) روی زخم گذاشته میشود تا لبهها چند روز دیگر هم در کنار هم بمانند.
🧴 مراقبتهای بعد از کشیدن بخیه
این بخش برای مقالهات خیلی مهم و کاربردی است؛ چون کاربران دقیقاً دنبال همین نکات هستند و اینجا میتوانی محصولات سایت را هم معرفی کنی.
🔹 ۱. تمیز و خشک نگه داشتن محل زخم
- تا ۲۴–۴۸ ساعت اول، محل زخم را خشک نگه دارید.
- بعد از آن، میتوان با آب ولرم و شویندهی ملایم، به آرامی شستشو داد.
- از لیف زبر و حوله کشیدن شدید خودداری کنید.
✅ محصول پیشنهادی: گاز استریل، سرم شستشو، چسب ضدحساسیت.
🔹 ۲. جلوگیری از کشش و فشار روی محل بخیه
- تا چند روز بعد از کشیدن بخیه، نباید به محل زخم فشار یا کشش زیاد وارد شود.
- اگر روی شکم، زانو، شانه و… است، از حرکتهای ناگهانی یا ورزش سنگین خودداری کنید.
در صورت نیاز میتوان از کمربند طبی، زانوبند یا ساپورت کشی برای کاهش کشش کمک گرفت (محصولات ارتوپدی سایت).
🔹 ۳. استفاده از کرم ترمیمکننده برای کاهش جای بخیه
بعد از اینکه زخم کاملاً بسته شد و پوست بدون زخم باز بود (معمولاً چند روز بعد از کشیدن بخیه):
- میتوان از کرمها و ژلهای ترمیمکننده و ضداسکار استفاده کرد
- این محصولات به:
- کمرنگ شدن جای بخیه
- کاهش برجستگی
- یکنواخت شدن رنگ پوست
کمک میکنند.
✅ ترکیبات مفید در کرمهای ضدجای زخم:
- سیلیکون
- ویتامین C
- ویتامین A
- آلانتوئین
- عصاره پیاز (Allium Cepa)
در فروشگاه دکتر مهندس میتوانی کرمهای ترمیمکننده و ژلهای مخصوص جای بخیه را به کاربران پیشنهاد بدهی.
🔹 ۴. محافظت در برابر نور خورشید
نور آفتاب میتواند جای بخیه را تیره و دائمتر کند.
- تا چند ماه از قرار دادن مستقیم محل بخیه در معرض نور خورشید خودداری کنید.
- در صورت بیرون بودن، از ضدآفتاب با SPF مناسب روی آن ناحیه استفاده کنید (وقتی پوست کاملاً بسته و بدون زخم باز باشد).
🔹 ۵. ماساژ ملایم بعد از ترمیم کامل
پس از اینکه زخم کاملاً بسته شد و پزشک اجازه داد:
- میتوان روزانه چند دقیقه، با کرم مرطوبکننده یا کرم ترمیمی، محل جای بخیه را به آرامی ماساژ داد.
- این کار به نرم شدن بافت، کاهش سفتی و بهبود ظاهر اسکار کمک میکند.
🎯 چگونه جای بخیه را کمتر کنیم؟
برای کاربران، این بخش خیلی جذاب است چون دغدغهی زیبایی دارند.
✔ نکاتی برای کاهش جای بخیه:
- در روزهای اول:
- زخم را تمیز و بدون عفونت نگه دارید.
- پانسمان را طبق نظر پزشک عوض کنید.
- بعد از کشیدن بخیه:
- استفاده از کرم ترمیمکننده و ژل ضداسکار
- پرهیز از خاراندن یا دستکاری محل زخم
- در ماههای بعد:
- استفاده منظم از کرم ضد اسکار
- محافظت در برابر خورشید
- تغذیهی مناسب (پروتئین، ویتامین C، ویتامین A، روی)
⚠ مواردی که باید سریع به پزشک مراجعه شود
بعد از کشیدن بخیه، اگر هر یک از موارد زیر را دیدید:
- قرمزی شدید و منتشر
- درد زیاد و رو به افزایش
- تورم شدید
- ترشحات زرد/سبز و بدبو
- تب و لرز
- باز شدن لبههای زخم
باید فوراً به پزشک مراجعه شود. اینها میتواند نشانهی عفونت یا باز شدن زخم باشد.
🟦 کلام آخر | مراقبت صحیح = بخیه کمتر، جای زخم کمتر
کشیدن بخیه اگر در زمان مناسب و توسط فرد متخصص انجام شود، معمولاً سریع، کمدرد و بدون مشکل است.
آنچه نتیجهی نهایی جای بخیه را تعیین میکند:
- نحوهی مراقبت از زخم قبل و بعد از کشیدن بخیه
- پرهیز از عفونت و فشار
- استفادهی منظم از کرمهای ترمیمکننده و محصولات مراقبتی
در پایگاه سلامت دکتر مهندس، میتوانی به کاربران این دسته از محصولات را پیشنهاد کنی:
- گاز استریل و سرم شستشو
- چسب زخم و چسب ضدحساسیت
- کرمها و ژلهای ترمیمکننده و ضداسکار
- اسپری ترمیم زخم
- کرم مرطوبکنندهی ملایم و مناسب پوست حساس
